Rusya’nın dijital izlenebilirlik sistemi olan chestny znak karekod uygulaması, ürünlerin üretimden satışa kadar olan tüm aşamalarını kayıt altına almak için belirli veri formatları kullanır. Bu veri formatları, hem üretici hem de devlet sistemleri arasında doğru ve güvenli bilgi akışı sağlamak için zorunludur. Özellikle Türkiye’den Rusya’ya ihracat yapan firmalar için doğru veri formatı yapılandırması, ürünlerin başarılı şekilde sisteme kaydedilmesi ve gümrük onayı alması açısından kritik bir öneme sahiptir.

Chestny ZNAK veri formatları, XML, CSV veya JSON gibi uluslararası kabul görmüş yapılar üzerinden çalışır. Bu formatların doğru tanımlanması, her ürünün benzersiz dijital kimliğinin sistemde doğru şekilde temsil edilmesini sağlar. Aşağıda Chestny ZNAK uygulamasında veri formatlarının nasıl yapılandırılması gerektiği ve dikkat edilmesi gereken teknik detaylar açıklanmıştır.

1. Veri Formatının Amacı

Chestny ZNAK sisteminde veri formatlarının temel amacı, ürünlerin dijital kimlik bilgilerini standart bir biçimde aktarmaktır. Ürün kimlikleri, GTIN (Global Trade Item Number) ve SN (Serial Number) verilerinden oluşur. Bu bilgiler doğru formatta iletilmediğinde sistem tarafından reddedilir.

Her veri formatı, üretim, paketleme, nakliye veya satış noktası işlemlerinde farklı amaçlar için kullanılır. Dolayısıyla üretici firmaların hangi işlem için hangi formatı kullanacağını doğru şekilde planlaması gerekir.

2. XML Formatı

XML (Extensible Markup Language), Chestny ZNAK sisteminde en sık kullanılan veri formatıdır. Özellikle toplu ürün kayıtları, üretim raporları ve palet bazlı bildirimlerde tercih edilir. XML dosyaları, veri bütünlüğünü ve hiyerarşik yapıyı koruma açısından avantaj sağlar.

Örnek XML veri yapısı şu şekilde olabilir:

<Product>
  <GTIN>04607896321456</GTIN>
  <SN>1234567890ABC</SN>
  <Batch>2401</Batch>
  <ProductionDate>2026-01-02</ProductionDate>
</Product>

Bu yapı, Chestny ZNAK sistemine gönderildiğinde, her bir ürün için benzersiz bir kayıt oluşturur.

3. JSON Formatı

JSON (JavaScript Object Notation) formatı, modern üretim sistemleri (örneğin MES veya ERP) ile Chestny ZNAK entegrasyonu için kullanılır. Bu format, API (Application Programming Interface) tabanlı veri aktarımında hızlı ve güvenilirdir.

Örnek JSON formatı:

{
  "GTIN": "04607896321456",
  "SN": "1234567890ABC",
  "Batch": "2401",
  "ProductionDate": "2026-01-02"
}

JSON formatı, özellikle web tabanlı sistemlerle entegre çalışan üreticiler için esnek ve kolay yönetilebilir bir yapı sunar. Ayrıca veri doğrulama işlemleri bu formatta daha hızlı yapılabilir.

4. CSV Formatı

CSV (Comma Separated Values), genellikle manuel veri yükleme işlemlerinde kullanılır. Özellikle küçük üreticiler veya test ortamlarında kullanılmak üzere uygundur. Ancak karmaşık veri yapılarında hataya açık olduğu için dikkatli kullanılmalıdır.

Örnek CSV satırı:

GTIN,SN,Batch,ProductionDate
04607896321456,1234567890ABC,2401,2026-01-02

CSV dosyalarının en önemli dezavantajı, veri doğrulama mekanizmasının zayıf olmasıdır. Bu nedenle canlı sistemlerde XML veya JSON formatları tercih edilmelidir.

5. GTIN ve SN Kodlarının Formatlanması

Chestny ZNAK sisteminde her ürünün GTIN ve SN kodu, belirli bir karakter uzunluğu ve biçiminde olmalıdır. GTIN genellikle 14 hanelidir, SN ise üretici tarafından belirlenen 12 ila 20 karakter arası alfanümerik bir değerdir.

Bu kodlar, sistemdeki benzersiz kimlik doğrulama süreçlerinde temel alınır. Aynı GTIN-SN kombinasyonunun birden fazla ürün için kullanılması sistem hatasına neden olur.

6. Veri Doğrulama Kuralları

Chestny ZNAK sistemine gönderilen tüm veri setleri belirli doğrulama kurallarına tabidir. Bunlar arasında zorunlu alanların dolu olması, tarih formatlarının doğru yazılması (YYYY-MM-DD), karakter uzunluklarının standartlara uygun olması ve veri tiplerinin eşleşmesi yer alır.

Veri doğrulama süreci, hem yazılım tarafında hem de CRPT sisteminde yapılır. Bu nedenle veri formatı yapılandırılırken doğrulama kontrolleri otomatik hale getirilmelidir.

7. API Entegrasyonu ve Veri Gönderimi

Chestny ZNAK sistemi, üretici firmalara özel API anahtarları sağlar. Bu anahtarlar sayesinde veri formatları, sistemle doğrudan entegre edilerek gönderilebilir. Entegrasyon sırasında veri formatının API şemasına uygun olması gerekir.

API aracılığıyla gönderilen veriler anında doğrulanır ve sistemde “accepted” (kabul edildi) veya “rejected” (reddedildi) statüsüyle geri bildirim alınır. Bu nedenle, veri formatı tasarımı API şemasıyla birebir uyumlu olmalıdır.

8. Toplu Ürün Bildirimi (Aggregation Formatı)

Birden fazla ürünün bir araya getirildiği palet veya kutu bazlı sevkiyatlarda, “aggregation” veri formatı kullanılır. Bu format, alt ürünlerin kodlarını bir üst kod altında toplar.

Örnek yapı:

<Aggregation>
  <Parent>04607896321456PAL001</Parent>
  <Children>
    <Child>04607896321456SN001</Child>
    <Child>04607896321456SN002</Child>
  </Children>
</Aggregation>

Bu yöntem, palet bazlı takip ve gümrük işlemlerinde büyük kolaylık sağlar.

9. Veri Güvenliği ve Şifreleme

Chestny ZNAK sistemine gönderilen tüm veri formatları, TLS/SSL protokolleriyle şifrelenmelidir. Ayrıca dosya içindeki bilgiler, CRPT tarafından verilen dijital imza anahtarlarıyla doğrulanmalıdır.

Bu güvenlik katmanı, veri bütünlüğünü korur ve sahte veri girişlerini önler. Sisteme yalnızca yetkilendirilmiş kullanıcıların erişimi olmalıdır.

10. Test ve Canlı Ortam Ayrımı

Chestny ZNAK sistemi, üreticilerin veri formatlarını test edebileceği özel bir “sandbox” (test ortamı) sunar. Bu ortamda gönderilen veriler, canlı sisteme yansımadan kontrol edilir. Test sürecinde format, veri yapısı ve API uyumluluğu doğrulanır.

Bu adım tamamlandıktan sonra üretici firmalar, canlı ortama geçiş için sistem tarafından onay alır. Test aşamasında tespit edilen hatalar düzeltilmeden canlıya geçilmemelidir.

11. Hata Raporlama ve Format Güncellemeleri

Gönderilen veri formatları sistemde reddedilirse, CRPT API yanıtında hata kodu döndürülür. Bu hata kodları, veri formatındaki eksik alanları veya uyumsuzlukları gösterir. Sistem entegratörleri, bu hataları günlük bazda takip etmelidir.

Ayrıca Chestny ZNAK sistemi periyodik olarak format şemalarını güncelleyebilir. Bu güncellemeler düzenli takip edilmeli ve üretim sistemleri yeni formatlara göre revize edilmelidir.

12. Sürekli Format Standartizasyonu

Farklı üretim hatlarından gelen verilerde tutarlılığı sağlamak için veri formatları şirket içinde standart hale getirilmelidir. Tüm üretim birimleri aynı veri yapısını kullanmalı, dosya adlandırma kuralları ve etiketleme metotları eşit olmalıdır.

Bu, veri karışıklıklarını önler ve Chestny ZNAK sisteminde sorunsuz bir entegrasyon süreci sağlar.

Değerlendirme

Chestny ZNAK uygulamasında veri formatlarının doğru yapılandırılması, sadece teknik bir gereklilik değil, sistemin bütünlüğü açısından stratejik bir zorunluluktur. XML, JSON ve CSV formatlarının doğru kullanımı, GTIN ve SN kodlarının hatasız tanımlanması ve API entegrasyonunun doğru yapılandırılması üretimden ihracata kadar sürecin temelini oluşturur.

Veri formatlarını uluslararası standartlara uygun yapılandıran üreticiler, Rusya pazarı için gerekli tüm dijital doğrulama süreçlerini sorunsuz tamamlayabilir. Bu yaklaşım, hem yasal uyumluluk sağlar hem de markanın dijital güvenilirliğini güçlendirir.